Những dấu hiệu cho thấy trẻ bị dị ứng đạm sữa bò. Nguyên nhân và cách xử trí.

Dấu hiệu trẻ bị dị ứng đạm sữa bò

Dị ứng đạm sữa bò là tình trạng cơ thể của trẻ trở nên rất nhạy cảm với đạm trong sữa bò. Đây là loại dị ứng thực phẩm phổ biến nhất đối với trẻ em, đặc biệt là trẻ sơ sinh. Dấu hiệu bé bị dị ứng đạm sữa bò là kết quả của việc cơ thể có những phản ứng lại với loại thực phẩm này, có thể gây ảnh hưởng đến các cơ quan khác.

tre di ung dam sua bo

1. Dị ứng đạm sữa bò là gì?

Hiện tượng dị ứng đạm sữa bò là hiện tượng xảy ra khi hệ miễn dịch của trẻ em, đặc biệt là ở trẻ sơ sinh có những phản ứng quá nhạy cảm với thành phần đạm có trong sữa bò.

Đây là hiện tượng dị ứng thực phẩm phổ biến nhất ở nhóm trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ vì sữa bò là loại thực phẩm có chứa đạm lạ đầu tiên mà nhóm trẻ này phải hấp thụ với một lượng lớn, nhất là những trẻ đã từng uống sữa bột trước đó.

Khi trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh mắc phải tình trạng dị ứng đạm sữa bò, hệ miễn dịch của trẻ sẽ nhận diện sai đạm trong sữa bò là chất có hại và sẽ có phản ứng lại với những loại đạm này và gây ra những dấu hiệu bé bị dị ứng đạm sữa bò.

2. Nguyên nhân gây dị ứng đạm sữa bò ở trẻ

Khi cơ thể của trẻ nhận diện sai lầm rằng những thành phần protein có mặt trong sữa bò là có hại thì sẽ tự động sản sinh ra kháng thể miễn dịch IgE làm trung hòa những protein này.

Trong sữa bò có 2 loại đạm chính gây ra hiện tượng dị ứng đạm sữa bò đó là Casein trong phần sữa đông vón lại, và Whey trong phần sữa lỏng còn lại sau khi sữa đông đã vón lại. Tỷ lệ đạm Whey/Casein trong sữa mẹ là 40/60. Khi đạm Casein trong sữa bò cao hơn sẽ gây dị ứng cho bé.

Xem thêm: Sữa công thức có thành phần đạm Whey/Casein giống sữa mẹ.

Những lần tiếp theo khi cơ thể trẻ tiếp xúc với những loại đạm trong sữa bò này, kháng thể IgE đã được tạo ra sẽ có nhiệm vụ nhận diện và truyền tín hiệu cho hệ thống miễn dịch giải phóng ra histamin và những hóa chất trung gian gây dị ứng. Chính những chất này sẽ gây ra những dấu hiệu bé bị dị ứng đạm sữa bò.

Nguyên nhân chính xác của tình trạng dị ứng đạm sữa bò ở trẻ em hiện nay vẫn chưa được xác định rõ ràng, nhưng theo nghiên cứu, dị ứng có tính di truyền nên trẻ em sẽ có nguy cơ cao bị dị ứng sữa nếu bố mẹ có tiền sử mắc bệnh dị ứng như sốt, ngứa hay dị ứng những loại thực phẩm.

thuc pham gay di ung cho be
Nguyên nhân gây dị ứng đạm sữa bò ở trẻ là gì?

3. Làm sao để nhận biết bé dị ứng đạm sữa bò?

Để nhận biết chính xác dị ứng đạm sữa bò khá khó khăn vì các triệu chứng lâm sàng rất đa dạng. Các triệu chứng có thể xuất hiện ngay sau khi trẻ uống sữa (trong vòng 2 giờ) gọi là phản ứng dị ứng nhanh, hoặc muộn hơn (trên 48 giờ) được gọi là phản ứng dị ứng chậm. Nói chung trẻ dị ứng đạm sữa bò có thể sẽ có một số biểu hiện trong những tuần đầu tiên ngay khi tiếp xúc với đạm sữa bò như:

  • Viêm da cơ địa
  • Sưng môi và mi mắt (phù mạch)
  • Nổi mề đay, phát ban (không liên quan đến việc nhiễm trùng cấp, thuốc hay nguyên nhân nào khác)
  • Sổ mũi, khò khè, ho kéo dài (không liên quan đến tình trạng nhiễm trùng)
  • Thường xuyên trào ngược và nôn ói
  • Tiêu chảy/bón, chướng bụng. Có thể đi tiêu phân lỏng, có máu trong phân
  • Cơ thể thiếu máu thiếu sắt
  • Mệt mỏi kéo dài hay đau quặn (cơn colic/khóc dạ đề) >3 giờ mỗi ngày ít nhất 3 ngày trong 1 tuần kéo dài trên 3 tuần

Tình trạng dị ứng đạm sữa bò có thể gây ra hàng loạt những triệu chứng khác nhau, với những mức độ nặng hay nhẹ khác nhau tùy vào bệnh và thời điểm.

Những ảnh hưởng cụ thể của bệnh có thể biểu hiện lên da, hô hấp và tiêu hóa.

Dấu hiệu bé bị dị ứng đạm sữa bò bao gồm những triệu chứng tức thời và triệu chứng xuất hiện muộn sau đó.

tre di ung dam sua bo bieu hien trieu chung cach nhan biet

3.1 Triệu chứng tức thời

  • Khó thở;
  • Sưng môi, lưỡi, mặt;
  • Da phát ban, nổi mề đay, nổi mẩn đỏ, ngứa;
  • Chàm là biểu hiện của tình trạng viêm da dị ứng;
  • Nôn mửa sau khi bú sữa;
  • Dấu hiệu tiêu chảy.

3.2 Triệu chứng muộn

  • Chàm, ngứa, mẩn đỏ;
  • Sổ mũi, ho kéo dài, thở khò khè;
  • Quấy khóc nhiều;
  • Đau quặn bụng;
  • Nôn mửa, trào ngược;
  • Táo bón;
  • Đi cầu nhiều lần, phân lỏng có máu.

Những triệu chứng này có thể làm trẻ thức giấc và quấy khóc cả đêm, mệt mỏi lúc ăn, khiến trẻ chậm tăng cân. Trường hợp bé bú mẹ bị dị ứng đạm sữa bò sẽ có biểu hiện như đau bụng, chàm bội nhiễm. Tuy nhiên, những triệu chứng trên cũng có thể xuất hiện đối với những bệnh lý khác chứ không chỉ gặp riêng đối với dị ứng đạm sữa bò nên phụ huynh cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ ngay khi có dấu hiệu bất thường để được chẩn đoán chính xác.

3.3 Các biện pháp chẩn đoán

Các bác sĩ thường chẩn đoán dị ứng đạm sữa bò dựa trên các triệu chứng lâm sàng cùng việc thu thập tiền sử và được xác định khi thực hiện các xét nghiệm dị ứng.

Khai thác tiền sử bệnh lý và thăm khám thể chất:

Tiền sử bệnh lý gia đình cần được khai thác vì dị ứng thường mang tính chất di truyền. Bên cạnh đó, các thông tin như: tiền sử bản thân trẻ, loại sữa trẻ đang dùng, thời điểm xuất hiện các triệu chứng, các dạng triệu chứng và các yếu tố khởi phát…đều là các thông tin quan trọng cho việc chẩn đoán cùng với việc khám lâm sàng da, hệ tiêu hóa và hệ hô hấp vì đây là các cơ quan thường chịu ảnh hưởng rõ nét của dị ứng đạm sữa bò.

Xét nghiệm dị ứng: Ngoài ra bác sĩ có thể chỉ định thêm một số xét nghiệm dị ứng như:

  • Lẩy da (Skin prick Test) với sữa
  • Xét nghiệm IgE đặc hiệu với các protein sữa bò (RAST)
  • Test loại trừ/cho ăn lại: để trẻ kiêng sữa trong 2-4 tuần, nếu giảm triệu chứng thì cho ăn lại sữa công thức từ sữa bò. Nếu triệu chứng xuất hiện lại thì test dương tính, trẻ có dị ứng đạm sữa bò.
  • Test thử thách đường miệng: tiêu chuẩn vàng, cần thực hiện tại bệnh viện

4. Chăm sóc trẻ bị dị ứng đạm sữa bò

tre di ung dam sua bo dieu tri

Đối với trẻ <12 tháng tuổi: Ở độ tuổi này thức ăn của trẻ chủ yếu là sữa và cũng là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ. Cách duy nhất để xử trí dị ứng đạm sữa bò là để trẻ tránh hoàn toàn sữa bò và những chế phẩm từ sữa bò khỏi chế độ ăn.

Tuy nhiên, nếu trong trường hợp không có sữa mẹ thì có thể cho trẻ sử dụng sữa công thức chứa đạm thủy phân tích cực từ 2 – 4 tuần. Sau thời gian trên nếu tình hình dị ứng được cải thiện thì cho trẻ thử lại sữa công thức thông thường từ đạm sữa bò. Nếu lại xuất hiện triệu chứng dị ứng sữa bò thì tiếp tục duy trì công thức sữa thủy phân toàn phần ít nhất từ 6 tháng – 12 tháng. Đây là loại sữa đã được kiểm nghiệm lâm sàng về độ an toàn, mức độ dinh dưỡng và được được đề nghị sử dụng trong điều trị dị ứng đạm sữa bò trong thời gian dài.

Sữa công thức chứa đạm thủy phân tích cực chứa đủ hàm lượng DHA (17mg/100kcal) và ARA (34mg/100kcal) cần thiết cho sự phát triển của não bộ, thị lực và hệ miễn dịch của trẻ.

Một điểm đáng lưu ý là tình trạng dị ứng đạm sữa bò chỉ mang tính chất tạm thời và hầu hết sẽ khỏi khi trẻ từ 1 đến 4 tuổiKhi trẻ được 1 tuổi hoặc tùy vào tình trạng của trẻ, có thể cân nhắc dùng lại các sản phẩm dinh dưỡng chứa đạm sữa bò nguyên vẹn. Nếu không thấy phản ứng nào xảy ra, trẻ có thể bắt đầu lại chế độ ăn bình thường với sữa bò và những chế phẩm từ sữa

Trẻ em có những triệu chứng bất thường như trên khi đi khám sẽ được bác sĩ chỉ định làm các bài test dị ứng đạm sữa bò. Nếu kết quả chẩn đoán là mắc phải dị ứng đạm sữa bò thì cần phải cho trẻ kiêng sữa bò và những thực phẩm có nguồn gốc từ sữa bò.

Bên cạnh đó, trường hợp dị ứng đạm sữa bò ở trẻ sơ sinh, cần phải kiểm soát chặt chẽ những loại thức ăn mà cả mẹ và bé đưa vào cơ thể, xem kỹ nguồn gốc xem có sữa hay không.

Những bé bị dị ứng đạm sữa bò cũng sẽ có xu hướng dị ứng với những loại sữa của các động vật khác như sữa dê, vì đạm trong sữa dê cũng có thành phần tương tự như đạm trong sữa bò. Do đó, cần phải kiêng cả những loại sữa của những động vật khác và tốt nhất là cho con bú sữa mẹ, duy trì chế độ ăn uống khoa học hợp lý.

5. Phòng tránh dị ứng đạm sữa bò ở trẻ

di ung dam sua bo 3

Hầu hết trẻ em khi lớn lên sẽ khỏi hẳn tình trạng bị dị ứng đạm sữa bò, trong độ tuổi từ 1 đến 4 tuổi khi hệ miễn dịch của trẻ đã trưởng thành. Tuy nhiên cần làm một số test dị ứng đạm sữa bò trước khi đưa ra kết luận bé đã khỏi hẳn và có thể ăn những thực phẩm bình thường trở lại.

Phương pháp phòng tránh dị ứng đạm sữa bò, đặc biệt là dị ứng đạm sữa bò ở trẻ sơ sinh hiện nay là nuôi con bằng sữa mẹ. Vì sữa mẹ là con đường tốt nhất để bảo vệ trẻ khỏi những khả năng bị dị ứng thức ăn, có chứa những chất đạm từ người mẹ khiến bé có thể dung nạp một cách tốt nhất, chứa những thành phần có chức năng bảo vệ cho hệ tiêu hóa chưa trưởng thành của trẻ trước những nguồn đạm lạ.

Đối với những người không có khả năng nuôi con bằng sữa mẹ và đứa bé thuộc vào nhóm có cơ địa dị ứng thì người mẹ nên cho trẻ sử dụng những loại sữa công thức có đạm thủy phân toàn phần để ngăn chặn tối đa dị ứng đạm sữa bò cho trẻ.

Khi thấy dấu hiệu bé bị dị ứng đạm sữa bò, phụ huynh phải đưa bé đến cơ sở y tế để được làm xét nghiệm và chẩn đoán xác định dị ứng đạm sữa bò, từ đó có cách đối phó với tình trạng dị ứng này của trẻ. Bên cạnh đó, việc ăn uống kiêng đạm sữa bò và bú sữa mẹ cũng góp phần quan trọng trong việc phòng tránh trẻ mắc phải dị ứng đạm sữa bò.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.